Een VPN is handig voor streaming, maar niets is zo vervelend als een trage verbinding die je Netflix-avond verpest. Je betaalt voor razendsnel internet, maar zodra je VPN aanstaat, lijkt het alsof je terug in de tijd gaat. Waarom gebeurt dit en belangrijker: hoe los je het op?
▶Inhoudsopgave
Waarom is mijn VPN zo traag?
Een VPN vertraagt je verbinding bijna altijd een beetje. Het versleutelt je data en stuurt die via een omweg naar een server ver weg. Dat kost tijd.
Volgens Kaspersky (2024) kan een VPN je internetsnelheid tot wel 50% vertragen. Dat is een flinke hap uit je 1 Gbps verbinding.
Type apparaat dat wordt gebruikt
Veel hangt af van je setup. Een KPN-gebruiker met een supersnelle glasvezelverbinding merkte in maart 2024 op het KPN Forum dat zijn speedtest-resultaten beduidend langzamer waren met de NordVPN-app dan zonder. Dit soort praktijkvoorbeelden laten zien dat de theorie klopt: VPNs kosten snelheid. Het apparaat waarop je streamt maakt enorm uit.
Kijk je op een smart-tv, een Chromecast of een mediaspeler? Of stream je via je laptop op de bank?
Versleuteling en protocollen
De verwerkingssnelheid van je apparaat bepaalt hoe soepel de VPN-encryptie loopt. Een oude Chromecast kan moeite hebben met het decoderen van versleutelde data, wat zorgt voor haperend beeld. Op het KPN Forum werd een ASUS-router getest zonder de KPN-router tussenschakeling.
Dit zorgde voor betere prestaties dan wanneer je meerdere routers achter elkaar schakelt. Elk apparaat telt mee in de keten.
Elke VPN-verbinding gebruikt een protocol (zoals WireGuard of OpenVPN) om je data te versleutelen.
Server overbelasting
Sterkere versleuteling betekent veiliger, maar ook meer rekenwerk. Voor streaming wil je een balans: snel genoeg voor 4K op Netflix, maar veilig genoeg voor je privacy. De keuze van protocol bepaalt voor een groot deel je snelheid.
Moderne VPNs bieden vaak snellere opties aan, maar de standaardinstellingen zijn niet altijd de snelste. Je bent niet de enige die via een server in Nederland naar Netflix wil kijken.
Als een server vol zit, wordt het langzamer. Kies je voor een server in een ver land, dan is de afstand groter en de vertraging hoger.
Een server dicht bij huis, bijvoorbeeld in Amsterdam of Rotterdam, geeft vaak de beste snelheid. Test verschillende servers uit om te zien welke voor jouw streamingdienst het beste werkt.
Welke invloed heeft VPN op de internetsnelheid?
Stel: je hebt een KPN-abonnement met 1 Gbps. Zonder gratis VPN voor streaming haal je dit bijna altijd.
Zet je VPN aan, dan daalt die snelheid. Bij de KPN-gebruiker op het forum zakte de snelheid aanzienlijk na het inschakelen van de VPN-app.
Dat komt door de encryptie en de extra hop die je data maakt. Maar het is niet alleen maar slecht nieuws. Soms lijkt het alsof je internet sneller wordt met een VPN. Dit komt door een ander mechanisme, namelijk je provider.
Hoe kan het dat mijn internetverbinding sneller is met een VPN?
Dit klinkt tegenstrijdig, maar het gebeurt. Soms schakelt je internetprovider (ISP) bepaalde filters in, of beperkt hij bepaalde verkeersstromen. Een VPN omzeilt dit.
Je data is versleuteld, waardoor je provider niet kan zien wat je doet en dus niet kan vertragen (throttling).
Quality of Service (QoS) instellingen
Er zijn echter technische redenen waarom een VPN soms sneller aanvoelt, vooral bij KPN-gebruikers. Dit heeft te maken met routerinstellingen en DNS.
KPN-modems en routers hebben vaak Quality of Service (QoS) ingeschakeld. Dit systeem geeft prioriteit aan bepaald verkeer, zoals online gamen of bellen. Echter, QoS kan in de war raken van VPN-verkeer.
Op het KPN Forum werd melding gemaakt van snelheidsproblemen zodra QoS aanstond tijdens VPN-gebruik.
DNS-server configuratie
De oplossing is simpel: schakel QoS uit in je routerinstellingen als je een VPN gebruikt. Dit zorgde bij de forumgebruiker voor een directe snelheidswinst. Een andere boosdoener is de DNS-server. Standaard gebruikt KPN zijn eigen DNS-servers in het modem.
Soms zijn deze trager of minder betrouwbaar voor streaming. In de test op het KPN Forum vergeleken gebruikers de KPN-DNS met de snelle DNS van Google (8.8.8.8).
Door over te schakelen naar een snelle DNS-server zoals 8.8.8.8 (Google) of 1.1.1.1 (Cloudflare), loste je niet alleen snelheidsproblemen op, maar ook streaming-fouten.
Het verschil in snelheid was duidelijk merkbaar.
Praktische tips voor sneller streamen met een VPN
Wil je optimaal genieten van Netflix, HBO Max, Disney+ of andere diensten zonder haperingen? Volg deze stappen, waarbij je ook split tunneling kunt instellen voor Netflix en lokaal bankieren. Ze zijn getest door Nederlandse gebruikers op KPN-netwerk en werken ook bij andere providers.
- Schakel QoS uit: Ga naar de instellingen van je router (bij KPN of ASUS) en zet Quality of Service uit. Dit voorkomt dat je VPN wordt afgeremd.
- Wijzig je DNS: Stel in je router of apparaat DNS 8.8.8.8 of 1.1.1.1 in. Dit is vaak sneller dan de standaard KPN-servers.
- Gebruik de webversie van speedtests: De Microsoft Store speedtest-app gaf vertekende resultaten. Gebruik altijd een browser-based speedtest voor eerlijke metingen.
- Kies de juiste server: Selecteer een VPN-server die dicht bij je fysieke locatie staat voor de beste snelheid.
- Test consistent: Gebruik bij elke test dezelfde speedtest-server om vergelijkingen betrouwbaar te maken.
Fouten die je moet vermijden
Veel problemen komen door verkeerde configuraties. Hier zijn de meest voorkomende fouten die je snelheid kosten:
- QoS inschakelen: Doe dit niet als je een VPN gebruikt, tenzij je precies weet hoe je het instelt.
- Verschillende speedtest-servers: Test je vandaag op een server in Amsterdam en morgen op een in Rotterdam, dan zegt de vergelijking niets.
- Standaard DNS van KPN: Vertrouw niet blindelings op de modem-DNS. Test alternatieven voor betere streamingprestaties.
- Microsoft Store app: De speedtest-app in de Windows Store is niet altijd even accuraat. Gebruik de website.
Conclusie: je VPN hoeft niet traag te zijn
Een VPN vertraagt je verbinding, maar als je een Raspberry Pi als VPN-gateway voor je mediaspeler gebruikt, houd je die vertraging minimaal.
Door QoS uit te zetten, je DNS te wijzigen en slim te testen, haal je het meeste uit je KPN-verbinding. Zo stream je soepel op Netflix, HBO Max en Disney+, zonder dat je Chromecast of mediaspeler vastloopt. Onthoud: techniek is geen magie, maar een kwestie van de juiste knoppen omzetten.
Probeer de tips uit en kijk wat het doet. Je zult versteld staan hoe snel het kan gaan.